Từ ngày 28/3/2026 đến ngày 31/3/2026, Trung tâm CSRD đã tổ chức chuyến thăm quan, học tập cho gần 40 đại biểu là đại diện chính quyền cấp tỉnh, xã/ phường, đại diện đến từ 20 nhóm cộng đồng và 14 xã/phường đang tham gia dự án “Gốc rễ bền chặt, Phụ nữ quật cường” tại Đồng bằng Sông Cửu Long.
Đoàn tham quan đã có lịch trình đến các điểm:
- Trao đổi cùng chính quyền địa phương liên quan đến tình hình, định hướng phát triển dựa vào tài nguyên thiên nhiên của xã Vĩnh Hậu, tỉnh Cà Mau
- Tham quan, học tập thực tế các mô hình canh tác Tôm – Rừng ngập mặn tại xã Vĩnh Hậu tỉnh Cà Mau.
- Mô hình điện gió tại Điện gió Hòa Bình 1 (tại địa phận tỉnh Bạc Liêu cũ).
- Điểm văn hóa tiêu biểu của tỉnh Bạc Liêu như Chùa Khmer Xiêm Cán, Nhà hát Cao Văn Lầu và Nhà Công tử Bạc Liêu – Du lịch địa phương
- Tham quan một số mô hình liên quan đến nuôi trồng thủy sản, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn tại TP Cần Thơ: Hợp tác xã (HTX) Du lịch nông nghiệp Cồn Sơn – TP Cần Thơ.
Về nội dung tiếp cận học tập, sự tiếp nhận và ưu tiên về mô hình tham quan có thể khác nhau. Các mô hình được quan tâm nhiều là mô hình của HTX Sinh thái Hương Rừng, mô hình nuôi cá lồng bè kết hợp với du lịch của ông Bảy Bon và các hoạt động của HTX Cồn Sơn.
Đối với mô hình của HTX Hương Rừng, các thành viên đã nắm bắt được các đặc điểm ấn tượng của một mô hình tiêu biểu do phụ nữ khởi nghiệp. Điểm cốt lõi của mô hình này chính là hiểu rõ điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên nơi mình sinh sống, tìm tòi sáng tạo và kiên trì để tìm ra các hoạt động sinh kế bền vững; từ đó vươn lên thoát nghèo, tạo công việc cho những người khác và đưa các sản phẩm đặc sắc của địa phương ra thị trường toàn quốc với chất lượng tốt.
Mô hình nuôi cá lồng kết hợp du lịch cộng đồng là một phần của HTX Du lịch Cồn Sơn nhưng lại mang một lợi thế rất riêng bởi những kiến thức khoa học nền tảng. Vốn được kỳ vọng là sẽ trở thành trung tâm thực nghiệm cá giống cho vùng hạ du Mekong, nơi đây đã được thiết lập dựa trên cơ sở khoa học bài bản và hợp tác với chuyên gia trong và ngoài nước. Chính vì được vận hành bởi người có kiến thức, kinh nghiệm và tâm huyết nên mô hình có nhiều nét đặc trưng rất riêng: tận dụng đặc tính loài để nuôi kết hợp cộng sinh, tuần hoàn và bảo tồn bên cạnh việc nuôi cá thương phẩm. Bên cạnh đó, yếu tố then chốt trong thành công của mô hình là sự hỗ trợ của các phòng ban chức năng, đội ngũ tình nguyện viên đến từ các trường đại học trong việc đáp ứng các thủ tục và vận hành. Kết nối thị trường thông qua các nền tảng xã hội cũng là một phương pháp mà mô hình áp dụng thành công trong giao dịch và cập nhật các biến cố về môi trường trên dòng sông, tránh những thiệt hại về kinh tế và phòng ngừa được rủi ro.
Các hộ dân/tổ hợp tác khác trong HTX Cồn Sơn (sản xuất bánh truyền thống, nuôi ong, vườn cây ăn trái, cá lóc bay) lại cung cấp thêm các bài học kinh nghiệm khác cho thành viên của đoàn tham quan. Tinh thần khởi nghiệp, đoàn kết, kỷ luật, giữ nét đặc trưng truyền thống là các yếu tố giúp bà con có thể duy trì tốt và bền vững mô hình này. Du lịch cộng đồng không cần đông mà cần hiệu quả. Việc thành lập từng tổ hợp tác quy mô nhỏ để vận hành tốt trước khi gia nhập HTX là kinh nghiệm quý giá cho những người muốn khởi nghiệp trong lĩnh vực này.
Mô hình điện gió là hoạt động nằm trong chuỗi các điểm tham quan mà đoàn đã đến thăm. Đây là công trình điện gió ngoài khơi – nguồn năng lượng vô tận – đầu tiên của tỉnh Cà Mau, đóng góp vào phát triển kinh tế của tỉnh. Mô hình này cung cấp điện sạch, giảm ô nhiễm, giảm phụ thuộc vào than, dầu, điểm đặc biệt của mô hình này là sự kết hợp tốt giữa năng lượng tái tạo, du lịch tham quan điện gió, câu cá và tham quan rừng ngập mặn. Đối với mô hình này, người tham quan hiểu được giá trị rất lớn của nguồn năng lượng tái tạo đối với kinh tế và lợi ích lâu dài đối với môi trường.
Nhìn chung, tất cả các mô hình có thể phát triển và vận hành tốt đến thời điểm hiện tại đều không thể thiếu các tác nhân tạo ra thay đổi. Trước hết là những người có tâm huyết với đời sống của bà con địa phương, muốn hỗ trợ, tạo đà phát triển kinh tế để giúp bà con thoát nghèo, vươn lên ổn định cuộc sống. Họ cũng là những người luôn sẵn sàng học hỏi, bồi dưỡng kiến thức bản thân và chia sẻ cho những người quan tâm, từ đó tạo động lực thay đổi trong chính cộng đồng của mình. Tinh thần dám nghĩ, dám làm, luôn đón nhận và thử nghiệm cái mới là điều đáng quý của cộng đồng nơi đoàn đến tham quan.
Chuyến đi đã giúp người tham gia tìm hiểu về các mô hình sinh kế gắn với thích ứng dựa vào điều kiện tự nhiên, phục hồi hệ sinh thái, rừng ngập mặn, các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn phát triển bền vững, các mô hình du lịch nông nghiệp HTX do cộng đồng vận hành, phát triển,… Những kiến thức được tiếp thu sẽ là nền tảng cần thiết để người tham gia chắc lọc, vận dụng vào tình hình, điều kiện thực tế của từng địa phương.
