Sau nhiều tháng chuẩn bị từ cải tạo ao hồ, tập huấn kỹ thuật đến hoàn thiện các điều kiện nuôi, bốn mô hình nuôi trồng thủy sản nước ngọt theo hướng hữu cơ tại các xã A Lưới 1 và A Lưới 2 đã chính thức bước vào chu kỳ sản xuất đầu tiên. Ngày 30/7/2026, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Xã hội (CSRD) đã phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam và Hội Liên hiệp Phụ nữ hai xã tổ chức bàn giao gần 10.000 con cá giống cho các nhóm cộng đồng trong khuôn khổ Dự án “Thúc đẩy chuyển đổi xanh do phụ nữ lãnh đạo” (PWG).
Bốn mô hình nuôi trồng thủy sản được xây dựng trên các ao, hồ được cải tạo từ những đầm nước ngọt chưa được khai thác hoặc được nạo vét, mở rộng từ những vùng đất trồng lúa nước đã bạc màu, kém hiệu quả. Việc chuyển đổi này không chỉ giúp tận dụng hiệu quả quỹ đất và nguồn nước sẵn có mà còn mở ra hướng phát triển sinh kế bền vững, phù hợp với điều kiện tự nhiên vùng miền núi phía Tây Nam Thành phố Huế.
Trước khi triển khai mô hình, các nhóm cộng đồng đã được tham gia nhiều khóa tập huấn do dự án tổ chức nhằm nâng cao kiến thức và kỹ năng về cải tạo ao nuôi, xử lý môi trường nước, lựa chọn và chăm sóc cá giống, kỹ thuật nuôi ghép nhiều loài cá theo các tầng nước để tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên và nâng cao hiệu quả sản xuất. Song song với đó, các học viên còn được trang bị kiến thức về các giải pháp dựa vào thiên nhiên (Nature-based Solutions – NbS), thích ứng dựa vào hệ sinh thái (Ecosystem-based Adaptation – EbA), kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, góp phần định hướng phát triển các mô hình sản xuất thân thiện với môi trường và có khả năng chống chịu tốt hơn trước tác động của biến đổi khí hậu.
Để tạo điều kiện cho các nhóm triển khai mô hình, dự án đã hỗ trợ một phần kinh phí cải tạo ao, hồ, bao gồm nạo vét, phát quang, vệ sinh và khử khuẩn bằng vôi bột; đồng thời hỗ trợ chi phí cho chu kỳ nuôi đầu tiên. Bên cạnh đó, mỗi nhóm còn được trang bị một máy quan trắc chất lượng nước nhằm theo dõi thường xuyên các chỉ số môi trường trong ao nuôi, giúp các thành viên chủ động điều chỉnh điều kiện nuôi, hạn chế rủi ro dịch bệnh và nâng cao hiệu quả sản xuất theo hướng hữu cơ.
Trong đợt bàn giao lần này, CSRD đã hỗ trợ gần 10.000 con cá giống gồm cá trắm cỏ, cá rô phi, cá mè và cá chép. Số lượng và cơ cấu từng loại cá được phân bổ phù hợp với phương án sản xuất của từng nhóm nhằm phát huy hiệu quả của mô hình nuôi ghép đa loài. Toàn bộ cá giống được CSRD bố trí phương tiện vận chuyển đến tận các ao, hồ nuôi của từng nhóm cộng đồng, bảo đảm chất lượng con giống trong quá trình vận chuyển và giúp các nhóm có thể thả cá ngay sau khi tiếp nhận theo đúng quy trình kỹ thuật đã được hướng dẫn.
Lễ bàn giao được tổ chức tại trụ sở Ủy ban MTTQ Việt Nam các xã A Lưới 1 và A Lưới 2 trong không khí trang trọng, với sự tham dự của đại diện Ủy ban MTTQ Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Phòng Kinh tế cùng đông đủ thành viên của bốn nhóm nuôi trồng thủy sản. Ngay sau buổi lễ, cá giống được Dự án hỗ trợ vận chuyển đến tận các ao, hồ nuôi để các nhóm tiến hành thả cá, chính thức khởi động chu kỳ nuôi đầu tiên.
Việc bàn giao cá giống không chỉ hoàn thiện gói hỗ trợ ban đầu của dự án mà còn thể hiện cách tiếp cận đồng bộ của CSRD trong phát triển sinh kế xanh: từ nâng cao năng lực, hỗ trợ kỹ thuật, đầu tư cơ sở vật chất và thiết bị quan trắc đến cung cấp đầu vào sản xuất. Thông qua đó, dự án kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao thu nhập cho các hộ dân, đặc biệt là phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời thúc đẩy các mô hình nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Trong thời gian tới, CSRD sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương và các nhóm cộng đồng theo dõi quá trình sinh trưởng của cá, hỗ trợ kỹ thuật, hướng dẫn quản lý chất lượng nước, phòng ngừa dịch bệnh và kết nối tiêu thụ sản phẩm, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cũng như khả năng nhân rộng các mô hình nuôi trồng thủy sản bền vững tại địa phương.
