Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Xã hội (CSRD, có trụ sở ở TP Huế) phối hợp cùng các giảng viên đến từ Trường Đại học Khoa học (Đại học Huế) triển khai khóa đào tạo tập huấn viên (Training of Trainers -TOT) với chủ đề “Thích ứng dựa vào hệ sinh thái (EbA), giải pháp dựa vào tự nhiên (NbS) – Bảo tồn các hệ sinh thái trong đó nhấn mạnh hệ sinh thái đất ngập nước và rừng ngập mặn”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ dự án “Gốc rễ bền chặt, Phụ nữ quật cường – Tăng cường năng lực cho phụ nữ trong thích ứng dựa vào hệ sinh thái (EbA) nhằm phát triển kinh tế bền vững lưu vực sông Hương” do Phái đoàn Liên minh Châu Âu tại Việt Nam tài trợ với thời gian thực hiện dự án từ năm 2025 đến 2028.
Trong khuôn khổ Dự án, CSRD phối kết hợp cùng 14 địa phương ở TP Huế thành lập 20 nhóm cộng đồng, mỗi nhóm gồm 15 người. đến từ 14 xã/phường Thành phố Huế. Khóa học TOT được CSRD tổ chức từ ngày 5-7/12/2026 với sự tham gia của đại diện các nhóm; tham gia khóa đào tạo là các thành viên nòng cốt của 20 nhóm cộng đồng.
Khóa học phổ cập kiến thức phổ thông về hệ sinh thái, đa dạng sinh học làm cơ sở cho việc thực hiện, xây dựng hay hiệu chỉnh các mô hình, các hoạt động sinh kế thích ứng với biến đổi khí hậu. Các hoạt động thích dựa vào hệ sinh thái thường được cộng đồng sử dụng một cách tự nhiên theo kinh nghiệm và tri thức bản địa. Tuy nhiên, thông qua việc ghi nhận, xâu chuỗi kiến thức, các dấu hiệu của quá trình sử dụng kinh nghiệm trong canh tác nông lâm nghiệp, hoạt động thủy sản, sử dụng các giải pháp tự nhiên để bảo tồn hệ sinh thái… sẽ được người học nắm bắt, phân tích và vận dụng hiệu quả hơn, bền vững hơn và qua đó lan tỏa sự tích cực và phù hợp trong bối cảnh chịu tác động bất lợi của biến đổi khí hậu. Các nội dung cũng tập trung vào các hệ đang mang tính dễ bị tổn thương cao ở vùng ven biển thành phố Huế: hệ sinh thái đất ngập nước và rừng ngập mặn.
Kết hợp phần học lý thuyết, các học viên được tham quan thực tế tại các điểm sinh thái đặc trưng. Tiến hành quan sát bao gồm cả những mô hình kinh tế sinh thái và hoạt động bảo tồn đất ngập nước, rừng ngập mặn ở vùng ven biển thành phố Huế, cụ thể là khu vực cửa sông Ô Lâu và Rú Chá giúp học viên có cái nhìn trực quan, tìm hiểu kỹ hơn những thuận lợi, khó khăn, những hiệu quả và cả những bất cập trong thực hành giải pháp tiếp cận hệ sinh thái ở địa phương mình. Học viên qua đó có được bài học, tích lũy thêm thông tin cho việc thực hành giải pháp dựa vào tự nhiên sau này.
Trong việc tiếp cận EbA và NbS, đã có băn khoăn về sự trùng lặp về mặt ý nghĩa, dẫn đến lúng túng trong việc phân rõ các nhóm giải pháp khi hướng tới thực hành kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Tuy vậy, trên cơ sở vận hành của hệ sinh thái nói chung, những hoạt động thường nhật chưa phù hợp, những dấu hiệu ô nhiễm, những bất cập trong việc thực hiện phục hồi hệ sinh thái tự nhiên đã được học viên nhận thấy rõ hơn. Đặc biệt, sự tích hợp, lồng ghép việc thực hiện các hoạt động thường ngày, cả trong sinh hoạt, công việc hay kết nối cộng đồng và các cơ quan quản lý. Các sáng kiến dẫn đến sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải, vận dụng các quá trình sinh thái… đều được ghi nhận, không chỉ trong đề xuất mô hình mới mà còn cả trong việc cải tiến, hiệu chỉnh mô hình hiện hữu theo quan điểm sinh thái học.
Với những kiến thức và sự hiểu biết các học viên đã hiểu rõ hơn về hệ sinh thái đất ngập nước ven biển nói chung và hệ sinh thái rừng ngập mặn nói riêng. Sự hiểu biết này sẽ mang đến những đóng góp hiệu quả trong tương lai, khi học viên tiếp tục giới thiệu đến các thành viên khác trong cộng đồng thông qua hoạt động tập huấn TOTs tại các địa phương (đã được triển khai từ ngày …….). Tiếng nói, đóng góp của cộng đồng khi kết hợp giữa kinh nghiệm, tri thực bản địa và kiến thức sinh thái sẽ tạo thành những sáng kiến, đóng góp giá trị cho sự phát triển bền vững của địa phương trong bối cảnh chịu tác động bất lợi của biến đổi khí hậu.
Trong khuôn khổ Dự án, các hoạt động nâng cao năng lực cho cộng đồng sẽ liên tục được thực hiện trong suốt quá trình triển khai dự án thông qua các khóa tập huấn (tập huấn TOT và TOTs), tham quan, học tập, giao lưu, trao đổi. Các cuộc thi trong khuôn khổ dự án sẽ giúp cộng đồng có cơ hội áp dụng kiến thức được học, sáng tạo ra những hình thức truyền thông, mô hình sinh kế bền vững và được cấp vốn để thực hiện.
